Bơm châm hóa chất RO là bơm định lượng dùng để đưa chính xác từng lít hóa chất (chống cáu cặn, khử clo dư, chỉnh pH) vào dòng nước trước màng RO, giúp màng không bị đóng cặn và bị oxy hóa. Với hệ RO và tháp giải nhiệt công suất nhỏ – vừa, anh chỉ cần bơm màng lưu lượng 15 – 50 l/h, áp 2 – 4 bar là đủ; quan trọng nhất là tính đúng liều theo lưu lượng nước và chọn điểm châm có áp phù hợp với bơm.
Trong bài này em hướng dẫn anh: hệ RO cần châm những hóa chất gì, châm ở đâu, cách tính lưu lượng bơm có ví dụ cụ thể, cách chọn bơm định lượng tháp giải nhiệt, và bảng 4 model Beluno BLD đang có sẵn tại MT Minh Anh.
Bơm châm hóa chất RO dùng để làm gì?
Màng RO lọc được muối hòa tan nhờ áp suất cao, nhưng cũng vì thế mà rất dễ hỏng nếu nước cấp không được xử lý trước. Có 3 nguy cơ chính mà bơm châm hóa chất RO giúp anh phòng tránh:
- Đóng cáu cặn trên màng: khi nước bị cô đặc ở phía nước thải (concentrate), muối canxi cacbonat, canxi sunfat, silica kết tủa trên màng, làm giảm nước thành phẩm và tăng áp vận hành.
- Màng bị oxy hóa bởi clo dư: màng RO polyamide (loại phổ biến) chịu clo rất kém. Nước máy hoặc nước đã khử trùng bằng Javen cần được khử clo dư trước khi vào màng.
- pH không phù hợp: pH cao làm tăng nguy cơ kết tủa cacbonat; một số hệ cần châm axit hoặc xút để đưa pH về vùng tối ưu cho màng và cho hóa chất chống cáu cặn.
Châm bằng tay thì liều lúc thừa lúc thiếu. Bơm châm hóa chất RO giải quyết việc này vì mỗi hành trình của màng bơm đẩy ra một thể tích gần như cố định, chỉnh được theo phần trăm hành trình.
Các hóa chất cần châm trong hệ RO và vị trí châm
Một hệ RO công nghiệp thông thường đi theo thứ tự: bể nước nguồn → bơm cấp → lọc đa vật liệu / than hoạt tính → lọc tinh (cartridge 5 µm) → bơm cao áp → màng RO. Các điểm châm hóa chất được bố trí như bảng dưới:
| Hóa chất | Mục đích | Vị trí châm | Liều tham khảo |
|---|---|---|---|
| Clo / Javen | Diệt vi sinh trong nước nguồn | Đầu vào lọc đa vật liệu | Theo clo dư cần đạt |
| SMBS (natri metabisunfit) | Khử clo dư bảo vệ màng | Sau lọc than, trước lọc tinh | ~3 mg/l cho mỗi 1 mg/l clo dư |
| Hóa chất chống cáu cặn (antiscalant) | Ngăn muối kết tủa trên màng | Trước lọc tinh 5 µm | Thường 2 – 5 mg/l, theo nhà cung cấp |
| Axit / xút (NaOH) | Chỉnh pH nước cấp hoặc nước sau RO | Trước lọc tinh hoặc sau màng | Theo pH đo thực tế |
Lưu ý: liều trong bảng chỉ để ước lượng cỡ bơm; liều chính xác anh lấy theo khuyến cáo của nhà cung cấp hóa chất. Hệ RO thường có 2 – 3 bơm châm hóa chất RO riêng biệt, mỗi bơm một loại hóa chất.
Châm trước lọc tinh 5 µm để hóa chất kịp hòa trộn trước bơm cao áp. Điểm châm này thường có áp 1,5 – 3 bar, nên bơm châm hóa chất RO phải có áp tối đa cao hơn áp tại điểm châm ít nhất 0,5 – 1 bar.
Cách tính lưu lượng bơm châm hóa chất RO (có ví dụ)
Để chọn bơm châm hóa chất RO, anh dùng công thức chung cho mọi loại hóa chất:
- Lượng hóa chất cần (g/h) = Lưu lượng nước cấp (m³/h) × Liều (mg/l) (vì 1 mg/l = 1 g/m³).
- Lưu lượng bơm (l/h) = Lượng hóa chất (g/h) ÷ Nồng độ dung dịch pha (g/l). Dung dịch 1% ≈ 10 g/l, 0,5% ≈ 5 g/l.
- Chọn nồng độ pha sao cho bơm chạy khoảng 30 – 70% hành trình – vùng bơm định lượng cho sai số nhỏ và ổn định nhất.
Ví dụ 1: châm chống cáu cặn cho hệ RO 10 m³/h
Hệ RO có lưu lượng nước cấp 10 m³/h, liều chống cáu cặn theo nhà cung cấp là 3 mg/l.
- Lượng hóa chất: 10 × 3 = 30 g/h.
- Nếu pha dung dịch 1% (10 g/l): 30 ÷ 10 = 3 l/h – quá nhỏ, bơm 20 l/h chỉ chạy 15% hành trình, dễ sai số.
- Pha loãng còn 0,25% (2,5 g/l): 30 ÷ 2,5 = 12 l/h → dùng BLD-20-03-NX-PPV (20 l/h), chỉnh khoảng 60% hành trình.
Ví dụ 2: bơm châm hóa chất RO cho SMBS khử clo dư
Cùng hệ 10 m³/h, nước nguồn là nước máy có clo dư 0,5 mg/l. Liều SMBS thực tế ~3 mg/l cho mỗi 1 mg/l clo → 1,5 mg/l.
- Lượng SMBS: 10 × 1,5 = 15 g/h.
- Pha dung dịch 0,2% (2 g/l): 15 ÷ 2 = 7,5 l/h → dùng BLD-15-04-NX-PPV (15 l/h, 4 bar), chạy khoảng 50%.
Bơm định lượng tháp giải nhiệt: châm gì và tính thế nào?
Tháp giải nhiệt (cooling tower) làm mát bằng cách cho nước bay hơi. Nước bay hơi đi, còn muối khoáng ở lại và cô đặc dần, nên hệ tuần hoàn gặp 3 vấn đề: cáu cặn trong bình ngưng – ống trao đổi nhiệt, ăn mòn đường ống, và rêu tảo – vi sinh trong bể tháp. Bơm định lượng tháp giải nhiệt thường được dùng để châm:
- Hóa chất ức chế cáu cặn – ăn mòn: châm liên tục theo lượng nước bổ sung.
- Hóa chất diệt vi sinh (biocide): châm theo đợt (sốc) hoặc liên tục liều thấp.
- Axit chỉnh pH với tháp có nước cứng cao.
Tính lượng nước bổ sung cho tháp giải nhiệt
Hóa chất ức chế thường được tính theo lượng nước bổ sung (make-up), không theo lưu lượng tuần hoàn. Công thức gần đúng:
- Nước bay hơi E (m³/h) ≈ 0,00153 × Lưu lượng tuần hoàn (m³/h) × ΔT (°C).
- Nước xả đáy B = E ÷ (N – 1), với N là hệ số cô đặc (thường 3 – 5).
- Nước bổ sung M = E + B.
Ví dụ: tháp tuần hoàn 200 m³/h, nước vào – ra chênh 5 °C, hệ số cô đặc 4.
- E ≈ 0,00153 × 200 × 5 ≈ 1,53 m³/h; B ≈ 1,53 ÷ 3 ≈ 0,51 m³/h; M ≈ 2,04 m³/h.
- Giả sử liều hóa chất ức chế theo nhà cung cấp là 30 mg/l nước bổ sung → 2,04 × 30 ≈ 61 g/h.
- Pha dung dịch 1% (10 g/l) → khoảng 6 l/h → BLD-15-04-NX-PPV chạy ~40%.
Điểm châm của tháp giải nhiệt thường là bể tháp hoặc đường ống hồi có áp thấp, nên áp bơm 2 – 3 bar là dư. Với tháp lớn hơn hoặc khi châm sốc biocide cần lưu lượng cao trong thời gian ngắn, anh chọn BLD-50-2-X-PPV (50 l/h). Nên dùng 2 bơm riêng cho hóa chất ức chế và biocide.
Bơm tuần hoàn của tháp (thường là bơm trục đứng inline như Veratti VR100-160A) nên được liên động với bơm định lượng: bơm tuần hoàn dừng thì bơm định lượng cũng dừng, tránh hóa chất đậm đặc tích tụ tại một điểm. Cách chọn bơm tuần hoàn anh có thể xem thêm bài bơm tuần hoàn nước điều hòa, chiller.
Bảng model bơm định lượng Beluno BLD cho hệ RO và tháp giải nhiệt
Dưới đây là 4 model Beluno BLD dùng làm bơm châm hóa chất RO, thông số lấy theo trang sản phẩm; cột ứng dụng là gợi ý của em.
| Model | Lưu lượng max | Áp tối đa | Công suất | Gợi ý ứng dụng |
|---|---|---|---|---|
| BLD-15-04-NX-PPV | 15 l/h | 4 bar | 0,4 kW | Châm SMBS, chống cáu cặn RO 3 – 8 m³/h; điểm châm áp cao |
| BLD-20-03-NX-PPV | 20 l/h | 3 bar | 0,4 kW | Châm chống cáu cặn RO 8 – 15 m³/h; tháp giải nhiệt vừa |
| BLD-30-3-X-PPV | 30 l/h | 3 bar | 0,6 kW | Châm pH (axit/xút), hệ RO lớn hơn |
| BLD-50-2-X-PPV | 50 l/h | 2 bar | 0,6 kW | Châm sốc biocide, châm vào bể tháp áp thường |
Cả 4 model đều dùng điện 1 pha 220 V, họng xả 21 mm, màng Teflon, van hút – xả PVDF, sai số định lượng dưới 2% theo mô tả sản phẩm, bảo hành 12 tháng. Anh xem đầy đủ tại danh mục máy bơm định lượng Beluno.
Beluno BLD-20-03-NX-PPV – lựa chọn phổ biến cho hệ RO 8 – 15 m³/h
BLD-20-03-NX-PPV có lưu lượng tối đa 20 l/h, áp 3 bar, công suất 0,4 kW, đầu bơm nhựa chịu hóa chất, phớt Carbon-Ceramic, lớp cách điện F. Dải 20 l/h giúp bơm châm hóa chất RO dễ chạy ở vùng 30 – 70% hành trình chỉ bằng cách chỉnh nồng độ pha. Điểm cần chú ý là áp 3 bar: nếu điểm châm sau bơm cấp có áp trên 2,5 bar thì nên chọn BLD-15-04-NX-PPV (4 bar) để bơm còn dư áp, hoặc dời điểm châm về vị trí áp thấp hơn.
Lắp đặt bơm châm hóa chất RO đúng kỹ thuật
Một bơm châm hóa chất RO chọn đúng nhưng lắp sai vẫn có thể mất mồi hoặc châm thiếu. Anh lưu ý 5 điểm:
- Bồn hóa chất và đường hút: đặt bơm ngay cạnh bồn, ống hút ngắn, có lọc đầu hút đặt cách đáy bồn 5 – 10 cm để không hút cặn. Hút ngập (bồn cao hơn bơm) giúp bơm ít bị khí.
- Đường đẩy và van châm: dùng ống PE/PVC chịu hóa chất, cuối đường đẩy lắp van châm một chiều (injection valve) cắm vào giữa dòng ống nước để hóa chất hòa trộn nhanh.
- Van chống siphon: nếu điểm châm thấp hơn bồn hoặc đường ống có áp âm, lắp van chống siphon để hóa chất không tự chảy khi bơm dừng.
- Liên động điện: bơm châm hóa chất RO phải chạy cùng bơm cấp RO; khi bơm cấp dừng, bơm định lượng dừng theo. Hệ có cảm biến mức thấp ở bồn hóa chất sẽ tránh bơm chạy khô.
- Hiệu chỉnh: sau khi lắp, đo thực tế bằng ống đong trong 5 phút rồi nhân 12 để ra l/h, so với tính toán và chỉnh lại hành trình.
Các bước bảo dưỡng màng, van và cách xử lý bơm không hút anh tham khảo thêm bài bơm châm hóa chất xử lý nước thải: lắp đặt và vận hành – phần lắp đặt van châm, chống siphon áp dụng giống hệ RO.
Câu hỏi thường gặp
Hệ RO gia đình có cần bơm châm hóa chất không?
Máy lọc RO gia đình thường không cần. Bơm châm hóa chất RO dùng cho hệ RO công nghiệp từ khoảng 1 – 2 m³/h trở lên, nơi chi phí thay màng lớn và nước nguồn cần xử lý trước.
Có thể dùng 1 bơm châm hóa chất RO cho cả chống cáu cặn và SMBS không?
Không nên. Hai hóa chất có điểm châm và liều khác nhau, trộn chung có thể làm giảm tác dụng. Mỗi hóa chất nên có một bồn và một bơm riêng.
Bơm định lượng tháp giải nhiệt nên châm liên tục hay theo giờ?
Hóa chất ức chế cáu cặn – ăn mòn nên châm liên tục theo nước bổ sung. Biocide thường châm theo đợt (ví dụ 1 – 2 lần mỗi tuần) theo hướng dẫn của nhà cung cấp hóa chất; có thể dùng thêm hẹn giờ cho bơm.
Liên hệ tư vấn bơm châm hóa chất RO
Nếu anh đang vận hành hệ RO hoặc tháp giải nhiệt và cần tính liều, chọn bơm châm hóa chất RO hay bơm định lượng tháp giải nhiệt cho đúng, anh gửi em lưu lượng nước, loại hóa chất và áp tại điểm châm, em tính giúp model phù hợp. Ngoài bơm định lượng, MT Minh Anh còn cung cấp bơm trục đứng inox như Showfou EVM4-16 cho cấp nước và tăng áp (xem danh mục bơm trục đứng Showfou – Veratti).
Công ty TNHH Thương Mại MT Minh Anh
Hotline/Zalo: 0983.533.332
Email: congtyminhanh0906@gmail.com

