Tư Vấn Kỹ Thuật
Bơm trục ngang là gì? Phân loại và cách chọn đúng model
Th10
Bơm trục ngang là máy bơm ly tâm có trục quay nằm ngang, cổng hút ở đầu bơm và cổng xả hướng lên trên. Đây là loại bơm phổ biến nhất để cấp nước sạch, tăng áp tòa nhà, tưới tiêu, tuần hoàn nước làm mát và cấp nước chữa cháy. Bài viết này giải thích bơm trục ngang hoạt động thế nào, có những loại nào và cách chọn đúng model theo lưu lượng, cột áp, kèm ví dụ từ các dòng bơm trục ngang Veratti CS và bơm trục ngang Beluno Singapo CX.
Bơm trục ngang là gì?
Bơm trục ngang (bơm ly tâm trục ngang) gồm hai phần chính: động cơ điện và đầu bơm. Động cơ quay cánh bơm, cánh bơm tạo lực ly tâm đẩy nước từ tâm ra vỏ xoắn, nước được tăng áp rồi đi ra cổng xả. Vì trục nằm ngang nên bơm đặt trên sàn hoặc bệ, dễ lắp, dễ kiểm tra và bảo dưỡng.
Các thông số quan trọng nhất của một bơm trục ngang:
- Lưu lượng (Q, m³/h): lượng nước bơm được trong một giờ.
- Cột áp (H, m): độ cao (hoặc áp lực) bơm đẩy được nước lên.
- Công suất động cơ (kW) và điện áp (1 pha hoặc 3 pha).
- Cỡ cổng hút / xả (DN): phải khớp với đường ống.
Các loại bơm trục ngang thường gặp
1. Bơm trục ngang liền trục (close coupled)
Cánh bơm lắp thẳng lên trục động cơ, không có khớp nối riêng. Ưu điểm là gọn, nhẹ, không phải căn chỉnh đồng tâm khi lắp. Phần lớn bơm công nghiệp cỡ nhỏ và vừa (dưới khoảng 30 kW) là loại này, ví dụ dòng Veratti CS và Beluno CX theo tiêu chuẩn châu Âu EN 733.
2. Bơm trục ngang trục rời (long coupled)
Đầu bơm và động cơ đặt riêng trên một bệ, nối với nhau bằng khớp nối. Loại này dễ thay động cơ, hợp với công suất lớn, nhưng phải căn chỉnh khớp nối cẩn thận khi lắp.
3. Bơm trục ngang đầu inox, bơm tự mồi
Một số dòng dùng đầu bơm inox cho nước sạch, thực phẩm; hoặc có buồng tự mồi để hút được khi bơm đặt cao hơn mặt nước. Bơm ly tâm EN 733 thông thường không tự mồi, cần lắp rọ hút – van một chiều và mồi đầy nước trước khi chạy.
Tiêu chuẩn EN 733 nghĩa là gì?
EN 733 là tiêu chuẩn châu Âu quy định kích thước lắp đặt và dải hiệu suất cho bơm ly tâm hút đơn. Bơm theo EN 733 có ký hiệu dạng 32-160, 50-200…: số đầu là cỡ cổng xả (DN), số sau là đường kính danh nghĩa cánh bơm (mm). Nhờ cùng tiêu chuẩn, khi cần thay bơm có thể đổi sang hãng khác cùng cỡ mà ít phải sửa đường ống.
Cách chọn bơm trục ngang đúng nhu cầu
Bước 1: Xác định lưu lượng cần
Ước lượng tổng lượng nước dùng cùng lúc (m³/h). Ví dụ: cấp nước cho bồn mái 10 m³ trong khoảng 1 giờ thì cần khoảng 10 – 12 m³/h; hệ thống tưới, bể xử lý hoặc tháp giải nhiệt thường cần vài chục m³/h trở lên.
Bước 2: Tính tổng cột áp
Tổng cột áp = chiều cao đẩy nước (từ mặt nước hút đến điểm cao nhất) + tổn thất trên đường ống, van, co + áp lực dư cần ở đầu ra. Với hệ thống thông thường, có thể cộng thêm 10 – 20% chiều cao đẩy cho tổn thất. Ví dụ: đẩy lên cao 25 m, đường ống dài vừa phải thì nên chọn bơm có cột áp khoảng 30 m tại lưu lượng cần.
Bước 3: Đối chiếu với bảng lưu lượng – cột áp
Mỗi model có một đường đặc tính: lưu lượng càng lớn thì cột áp càng giảm. Hãy chọn model mà điểm làm việc (Q, H) của bạn nằm ở khoảng giữa dải lưu lượng của bơm, không sát hai đầu. Bơm chạy ở giữa dải sẽ êm, ít hao điện và bền hơn.
Bước 4: Kiểm tra điện áp và cỡ ống
Bơm công nghiệp từ khoảng 2,2 kW trở lên thường dùng điện 3 pha 380 V. Cỡ cổng hút, xả nên bằng hoặc nhỏ hơn một cấp so với đường ống chính để giảm tổn thất.
Bảng tham khảo một số model bơm trục ngang
| Model | Công suất | Lưu lượng (m³/h) | Cột áp | Cổng hút / xả |
|---|---|---|---|---|
| Veratti CS32-160/2.2 | 2,2 kW | 6 – 24 | tối đa 31 m | DN50 / DN32 |
| Veratti CS50-250/18.5 | 18,5 kW | 36 – 90 | tối đa 79 m | DN65 / DN50 |
| Veratti CS65-200/22 | 22 kW | 54 – 138 | tối đa 59 m | DN80 / DN65 |
| Beluno CX50-250/18.5 | 18,5 kW | 30 – 72 | 84 – 58 m | DN65 / DN50 |
| Beluno CX65-160/15 | 15 kW | 42 – 138 | 48 – 26,5 m | DN80 / DN65 |
Số liệu lấy từ trang sản phẩm trên web, theo catalogue của hãng. Xem đầy đủ 20 model Veratti CS (2,2 – 22 kW) tại danh mục bơm trục ngang Veratti CS và 22 model Beluno CX tại danh mục Beluno Singapo.
Bơm trục ngang hay bơm trục đứng?
Bơm trục ngang dễ bảo dưỡng, giá hợp lý, hợp với lưu lượng lớn và cột áp vừa. Bơm trục đứng nhiều tầng cánh cho cột áp cao trên diện tích nhỏ, hợp với tăng áp nhà cao tầng hay lọc RO. Nếu công trình cần áp lực cao mà phòng máy chật, tham khảo bơm trục đứng Showfou – Veratti và bài cách chọn bơm trục đứng Showfou EVM.
Lưu ý khi lắp đặt và vận hành
- Đặt bơm gần bể hút, đường ống hút ngắn, ít co, không để lọt khí.
- Lắp rọ hút – van một chiều ở đầu ống hút và mồi đầy nước trước khi chạy lần đầu.
- Lắp van khóa và đồng hồ áp ở đầu xả để điều chỉnh, theo dõi điểm làm việc.
- Không chạy bơm khi không có nước: phớt cơ khí sẽ nhanh hỏng.
- Dùng tủ điện có bảo vệ quá tải, mất pha cho bơm 3 pha.
Câu hỏi thường gặp
Bơm trục ngang có tự hút được nước không?
Bơm ly tâm trục ngang thông thường không tự mồi. Cần lắp van một chiều ở đầu ống hút và mồi đầy nước, hoặc đặt bơm thấp hơn mặt nước bể hút.
Bơm trục ngang có bơm được nước nóng không?
Tùy dòng. Ví dụ Veratti CS chịu chất lỏng từ -10 °C đến +120 °C, áp suất làm việc tối đa 16 bar.
Nên chọn bơm dư công suất bao nhiêu?
Chọn theo điểm lưu lượng – cột áp, dư cột áp khoảng 10 – 15% là hợp lý. Chọn quá dư làm bơm chạy lệch điểm, tốn điện và nhanh hỏng.
Tư vấn chọn bơm trục ngang tại MT Minh Anh
Công ty TNHH Thương Mại MT Minh Anh cung cấp bơm trục ngang Veratti CS, Beluno Singapo CX chính hãng, tư vấn chọn model theo thông số công trình và báo giá nhanh. Gọi Hotline/Zalo 0983.533.332 hoặc email congtyminhanh0906@gmail.com để được hỗ trợ.