Bơm cắt rác là gì? Khi nào cần dùng và bảng 16 model

Bơm cắt rác là loại bơm chìm nước thải có lưỡi dao gắn ở cửa hút hoặc trên cánh bơm, cắt vụn giẻ, rác sợi, túi nilon, tóc… trước khi đẩy chúng ra đường ống. Anh cần dùng bơm cắt rác khi nước thải có nhiều rác dạng sợi, dạng tấm mà bơm nước thải thường hay bị quấn cánh, tắc họng hút hoặc nhảy aptomat. Đó thường là hố gom nhà vệ sinh, bể tự hoại, nhà hàng, khách sạn, bệnh viện và trạm bơm khu dân cư.

Bài này em giải thích cơ chế cắt rác, so sánh bơm cắt rác với bơm nước thải thường, chỉ ra những trường hợp nên và không nên dùng. Cuối bài có bảng 16 model bơm cắt rác Showfou DL đang bán tại MT Minh Anh, chia theo ứng dụng để anh chọn nhanh.

Bơm cắt rác là gì?

Về cấu tạo, loại bơm này (còn gọi là máy bơm chìm cắt rác, bơm nước thải cắt rác) vẫn là một máy bơm ly tâm chìm, gồm động cơ kín nước nằm trên, buồng bơm nằm dưới và đặt trực tiếp trong hố. Điểm khác là phần cánh bơm được thiết kế thêm cơ cấu cắt. Rác lọt vào cửa hút bị cắt nhỏ trước, rồi cùng nước đi qua cánh và ra họng xả. Nhờ vậy, những thứ dễ gây tắc nhất như giẻ lau, khăn ướt, băng vệ sinh, túi nilon, sợi vải, tóc không quấn được vào cánh và không chặn họng xả.

Với dòng Showfou DL trên web, thông số sản phẩm ghi kiểu cánh là “cánh cắt rác, xé vụn rác sợi, giẻ, túi nilon”. Các model có họng xả từ DN50 đến DN150, công suất từ 1,5 kW đến 22 kW, đáp ứng từ hố gom nhà phố đến trạm bơm khu công nghiệp.

Cơ chế cắt rác hoạt động như thế nào?

Hầu hết các dòng bơm có dao cắt dùng nguyên lý “dao quay – dao tĩnh”, tương tự chiếc kéo:

• Dao quay gắn trên trục hoặc liền với cánh bơm, quay cùng tốc độ động cơ (khoảng 2.900 vòng/phút với động cơ 2 cực, khoảng 1.450 vòng/phút với động cơ 4 cực).
• Dao tĩnh (tấm cắt) cố định ở cửa hút, có các rãnh hoặc lỗ. Khe hở giữa dao quay và dao tĩnh rất nhỏ.
• Khi rác bị hút vào, nó bị kẹp giữa hai lưỡi dao và cắt thành đoạn ngắn. Các đoạn này đủ nhỏ để đi qua cánh, ống xả và van một chiều mà không bị kẹt.

Vì phải cắt liên tục, loại bơm này thường có động cơ khỏe hơn so với một bơm nước thải thường cùng lưu lượng, và lưỡi dao làm bằng vật liệu cứng, chịu mài mòn. Lưỡi dao là chi tiết hao mòn: dùng lâu, lưỡi bị cùn hoặc khe hở bị rộng ra thì khả năng cắt giảm, cần kiểm tra và thay theo định kỳ.

Bơm cắt rác khác bơm nước thải thường ở đâu?

Bơm nước thải thường dùng cánh hở, cánh xoáy (vortex) hoặc cánh kênh để rác “lọt” qua bơm, chứ không cắt nhỏ. Cách này hiệu quả với nước thải có cặn, bùn, rác cứng cỡ nhỏ. Nhưng với rác mềm, dài thì rác có thể quấn quanh cánh hoặc mắc trong ống. Bảng dưới đây so sánh nhanh:

Tiêu chí	Bơm cắt rác	Bơm nước thải thường (cánh hở/xoáy)
Cách xử lý rác	Cắt vụn rác rồi đẩy đi	Cho rác lọt qua khe cánh
Rác sợi, giẻ, túi nilon, khăn ướt	Rất phù hợp, ít quấn cánh	Dễ quấn cánh, tắc họng hút
Cát, sỏi, hạt cứng	Không nên – làm mòn, mẻ dao	Phù hợp hơn (nhất là cánh xoáy)
Đường ống xả	Có thể dùng ống nhỏ hơn vì rác đã được cắt nhỏ	Cần ống đủ lớn để rác lọt qua
Bảo dưỡng	Thêm việc kiểm tra, mài/thay dao cắt	Chủ yếu vệ sinh cánh, kiểm tra phớt
Ứng dụng tiêu biểu	Hố gom vệ sinh, bể tự hoại, khách sạn, bệnh viện, trạm bơm khu dân cư	Nước mưa, nước thải sản xuất có cặn, hố móng

Nếu nước thải của anh chủ yếu là nước mưa, nước thải có bùn cát thì bơm nước thải thường là đủ, anh xem thêm bài cách chọn bơm chìm nước thải hoặc dòng bơm nước thải Veratti SVm. Còn nếu bơm cũ thường xuyên bị quấn rác thì đó là dấu hiệu nên chuyển sang bơm có dao cắt.

Khi nào cần dùng bơm cắt rác?

Những trường hợp nên dùng

• Hố gom nước thải nhà vệ sinh, bể tự hoại của tòa nhà, chung cư, khách sạn: nhiều giấy, khăn ướt, băng vệ sinh, tóc.
• Bệnh viện, phòng khám, khu nghỉ dưỡng: nước thải lẫn bông, gạc, vải, găng tay.
• Nhà hàng, bếp ăn công nghiệp: rác thực phẩm, túi nilon, khăn lau rơi vào cống.
• Trạm bơm nước thải khu dân cư, khu đô thị: rác sinh hoạt đủ loại, bơm phải chạy lâu mà khó dừng để vệ sinh.
• Hệ thống có đường ống xả dài, nhỏ: rác được cắt vụn giúp hạn chế tắc ống, tắc van một chiều.

Những trường hợp không nên dùng

• Nước thải nhiều cát, sỏi, đá vụn (hố móng công trình, nước rửa đá): hạt cứng làm mẻ dao, mòn nhanh.
• Nước thải có tính ăn mòn mạnh hoặc nhiệt độ cao vượt mức cho phép của bơm: cần chọn vật liệu chuyên dụng.
• Bơm nước sạch, nước mưa: không cần cơ cấu cắt, dùng bơm thường sẽ tiết kiệm điện hơn.

Cách đọc model bơm cắt rác Showfou DL

Ký hiệu model Showfou DL cho anh biết ngay điểm làm việc định mức. Ví dụ 80DL45-9-2.2: 80 là họng xả DN80, DL là dòng bơm cắt rác, 45 là lưu lượng định mức 45 m³/h, 9 là cột áp định mức 9 m, 2.2 là công suất 2,2 kW. Chữ “D” trong 50DLD15-15-1.5 là bản dùng điện 1 pha 220V. Đuôi “/4” (150DL250-15-18.5/4, 150DL300-15-22/4) là động cơ 4 cực, tốc độ thấp hơn nên chạy êm và bền dao hơn ở lưu lượng lớn. Cách tính lưu lượng, cột áp chi tiết từng bước anh xem bài cách chọn bơm cắt rác Showfou DL.

Bảng 16 model bơm cắt rác Showfou DL theo ứng dụng

Thông số lấy từ trang sản phẩm trên web. Cột “định mức” là điểm làm việc đọc từ mã model, “Q max” và “H max” là lưu lượng và cột áp tối đa. Anh nên chọn bơm sao cho điểm cần bơm thực tế nằm gần điểm định mức, không chọn theo giá trị max.

Model	Công suất	Họng xả	Định mức (Q – H)	Q max (m³/h)	H max (m)	Điện	Phù hợp
50DL15-15-1.5	1,5 kW (2 HP)	DN50	15 m³/h – 15 m	40	23	3 pha 380V	Hố gom nhà phố, nhà hàng nhỏ
50DLD15-15-1.5	1,5 kW (2 HP)	DN50	15 m³/h – 15 m	40	23	1 pha 220V	Hố gom nơi chỉ có điện 1 pha 220V
65DL25-10-1.5	1,5 kW (2 HP)	DN65	25 m³/h – 10 m	40	20	3 pha 380V	Hố gom tòa nhà nhỏ, cột áp thấp
65DL25-15-2.2	2,2 kW (3 HP)	DN65	25 m³/h – 15 m	50	24	3 pha 380V	Hố gom tòa nhà, khách sạn nhỏ
80DL45-9-2.2	2,2 kW (3 HP)	DN80	45 m³/h – 9 m	70	21	3 pha 380V	Hố thu nhà xưởng, cột áp thấp
80DL45-12-3.0	3,0 kW (4 HP)	DN80	45 m³/h – 12 m	70	23	3 pha 380V	Trạm bơm tòa nhà, bệnh viện
80DL50-15-4.0	4,0 kW (5.5 HP)	DN80	50 m³/h – 15 m	80	26	3 pha 380V	Trạm bơm tòa nhà, khu dân cư nhỏ
100DL65-12-4.0	4,0 kW (5.5 HP)	DN100	65 m³/h – 12 m	90	25	3 pha 380V	Trạm bơm khu dân cư, nhà máy
100DL70-15-5.5	5,5 kW (7.5 HP)	DN100	70 m³/h – 15 m	90	29	3 pha 380V	Trạm bơm khu dân cư, nhà máy
100DL100-15-7.5	7,5 kW (10 HP)	DN100	100 m³/h – 15 m	130	35	3 pha 380V	Trạm bơm khu đô thị, KCN
150DL120-10-7.5	7,5 kW (10 HP)	DN150	120 m³/h – 10 m	160	28	3 pha 380V	Trạm bơm lưu lượng lớn, cột áp thấp
150DL150-15-11	11 kW (15 HP)	DN150	150 m³/h – 15 m	180	36	3 pha 380V	Trạm bơm khu công nghiệp
150DL150-25-15	15 kW (20 HP)	DN150	150 m³/h – 25 m	200	42	3 pha 380V	Trạm bơm cần đẩy xa, cột áp cao
150DL200-20-18.5	18,5 kW (25 HP)	DN150	200 m³/h – 20 m	240	46	3 pha 380V	Trạm bơm khu đô thị, KCN
150DL250-15-18.5/4	18,5 kW (25 HP)	DN150	250 m³/h – 15 m	360	31	3 pha 380V	Trạm bơm chính, 4 cực chạy êm
150DL300-15-22/4	22 kW (30 HP)	DN150	300 m³/h – 15 m	420	33	3 pha 380V	Trạm bơm chính lưu lượng rất lớn

Ví dụ chọn bơm theo công trình

Ví dụ 1: Hố gom nước thải khách sạn nhỏ

Hố gom cần bơm khoảng 20 m³/h. Đáy hố thấp hơn điểm xả 6 m, tổn thất đường ống, van và co ước khoảng 3 m, nên cột áp cần khoảng 9 m. Với điểm 20 m³/h – 9 m, model Showfou 65DL25-10-1.5 (định mức 25 m³/h – 10 m) là phù hợp. Nếu tòa nhà chỉ có điện 1 pha, anh dùng Showfou 50DLD15-15-1.5 (định mức 15 m³/h – 15 m), chấp nhận lưu lượng thấp hơn và tăng thời gian chạy. Nên lắp 2 bơm chạy luân phiên để có bơm dự phòng.

Ví dụ 2: Trạm bơm nước thải khu dân cư

Trạm bơm cần khoảng 100 m³/h, cột áp tính được khoảng 14 m. Model Showfou 100DL100-15-7.5 (định mức 100 m³/h – 15 m, họng xả DN100) đáp ứng đúng điểm làm việc. Nếu lưu lượng tăng lên khoảng 150 m³/h ở 15 m thì chuyển lên Showfou 150DL150-15-11. Với trạm bơm chính lưu lượng 250 – 300 m³/h, dòng 4 cực Showfou 150DL250-15-18.5/4 hoặc Showfou 150DL300-15-22/4 sẽ chạy êm và bền hơn.

Lưu ý khi lắp đặt và sử dụng

• Không để bơm chạy khô: lắp phao hoặc cảm biến mực nước để bơm dừng khi hố cạn. Động cơ chìm cần nước để làm mát.
• Lắp van một chiều và van khóa trên đường xả để tháo bơm kiểm tra không bị nước chảy ngược.
• Dùng khớp nối nhanh cho hố sâu hoặc trạm bơm, để kéo bơm lên kiểm tra dao cắt mà không cần xuống hố.
• Có tủ điện bảo vệ quá tải, mất pha, đặc biệt với bơm 3 pha. Khi dao bị kẹt vật cứng, dòng điện tăng vọt, tủ điện sẽ ngắt để bảo vệ động cơ.
• Kiểm tra dao cắt định kỳ: nếu thấy bơm yếu dần, rung hoặc rác sợi bắt đầu quấn lại, cần kéo bơm lên kiểm tra khe hở và độ sắc của dao.
• Chặn rác cứng trước hố: lắp song chắn rác thô để giữ lại gạch, đá, kim loại, tránh làm mẻ dao.

Câu hỏi thường gặp về bơm cắt rác

Bơm cắt rác có cắt được túi nilon, khăn ướt không?

Có. Đây chính là loại rác mà dao cắt được thiết kế để xử lý. Dòng Showfou DL ghi rõ khả năng xé vụn rác sợi, giẻ, túi nilon. Tuy vậy, anh vẫn nên hạn chế để vật cứng như gạch, sắt, chai lọ rơi vào hố.

Máy bơm cắt rác có dùng cho bể tự hoại được không?

Được, và đây là ứng dụng rất phổ biến. Nước thải bể tự hoại có nhiều giấy, khăn ướt, băng vệ sinh, bơm thường rất dễ tắc. Chỉ cần chú ý chọn đúng lưu lượng, cột áp và lắp phao để bơm không chạy khô.

Máy bơm cắt rác 1 pha 220V có model nào?

Trong dòng Showfou DL, model Showfou 50DLD15-15-1.5 dùng điện 1 pha 220V, công suất 1,5 kW, họng xả DN50. Các model còn lại dùng điện 3 pha 380V.

Bao lâu nên kiểm tra dao cắt của bơm?

Tùy lượng rác và thời gian chạy. Với hố gom tòa nhà, anh nên kéo bơm lên kiểm tra mỗi 3 – 6 tháng. Nếu bơm yếu đi, kêu to hoặc nhảy aptomat thì cần kiểm tra ngay.

Liên hệ tư vấn chọn bơm cắt rác

Công ty TNHH Thương Mại MT Minh Anh phân phối dòng Showfou DL cùng các dòng bơm chìm nước thải khác. Anh gửi em lưu lượng cần bơm, độ sâu hố, chiều dài ống xả và nguồn điện, em sẽ tính và đề xuất model phù hợp.

Hotline/Zalo: 0983.533.332 – Email: congtyminhanh0906@gmail.com