Cách chọn bơm chìm nước thải: công suất, họng xả, kiểu cánh

Muốn chọn đúng bơm chìm nước thải, anh cần trả lời 4 câu hỏi theo thứ tự: nước thải loại gì (có rác, cặn, sợi hay không), cần bơm bao nhiêu m³/h, phải đẩy cao và xa bao nhiêu mét, và nguồn điện là 1 pha hay 3 pha. Từ đó mới chốt được công suất, đường kính họng xả, kiểu cánh và vật liệu thân bơm. Trong bài này em tổng hợp cách chọn từng thông số, kèm bảng model thực tế của Veratti, Beluno (Ý) và Showfou (Đài Loan) đang có tại MT Minh Anh để anh đối chiếu nhanh.

Bơm chìm nước thải là gì, dùng ở đâu?

Bơm chìm nước thải là loại bơm ly tâm có động cơ và buồng bơm liền khối, đặt chìm hẳn trong hố thu hoặc bể chứa. Động cơ được làm kín bằng phớt cơ khí, dây quấn nằm trong vỏ kín nên bơm làm việc ngay dưới nước mà không cần mồi. Nước chảy vào cửa hút ở đáy, được cánh bơm đẩy ra họng xả và đi theo đường ống lên cao.

Các ứng dụng phổ biến:

• Hố thu nước thải tầng hầm, nhà phố, chung cư, khách sạn.
• Bể gom, bể điều hòa trong hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt và công nghiệp.
• Thoát nước mưa, nước ngập, nước rỉ hố móng công trình.
• Bơm nước thải chăn nuôi, nhà hàng, bếp công nghiệp, khu chế biến.

Điểm khác lớn nhất so với bơm nước sạch là bơm chìm nước thải phải cho phép chất rắn đi qua mà không tắc, nên khe cánh và họng xả thường rộng hơn, và vật liệu phải chịu được môi trường ăn mòn nhẹ.

4 bước chọn bơm chìm nước thải đúng công suất

Bước 1: Xác định tính chất nước thải

Đây là bước quyết định kiểu cánh và vật liệu. Anh nên phân nhóm như sau:

• Nước thải tương đối sạch (nước mưa, nước rỉ, nước sinh hoạt đã qua song chắn rác): dùng bơm thông thường, họng xả 32 – 50 mm là đủ.
• Nước thải có cặn, bùn, rác nhỏ (hố thu tầng hầm, bể gom): ưu tiên họng xả từ 50 mm trở lên, cánh hở hoặc bán hở.
• Nước thải nhiều rác dài, giấy, sợi vải, túi nilon (bể phốt, nhà vệ sinh công cộng, chăn nuôi): nên dùng bơm cắt rác có dao cắt ở cửa hút.
• Nước có hóa chất nhẹ, nước nóng, nước mặn lợ: ưu tiên thân và buồng bơm bằng inox 304.

Bước 2: Tính lưu lượng cần bơm (Q)

Lưu lượng là lượng nước bơm được trong 1 giờ (m³/h). Cách tính đơn giản: lấy thể tích cần hút cạn chia cho thời gian mong muốn. Ví dụ hố thu 6 m³ muốn bơm cạn trong khoảng 20 phút thì cần khoảng 6 ÷ (20/60) = 18 m³/h tại cột áp làm việc. Với hệ thống xử lý nước thải, lưu lượng bơm thường chọn bằng lưu lượng nước thải giờ cao điểm cộng thêm hệ số dự phòng.

Lưu ý: con số “lưu lượng max” ghi trên catalogue là lưu lượng khi cột áp gần bằng 0. Khi bơm phải đẩy lên cao, lưu lượng thực tế sẽ thấp hơn đáng kể, vì vậy anh nên chọn bơm có lưu lượng max lớn hơn nhu cầu khoảng 30 – 50%.

Bước 3: Tính cột áp cần thiết (H)

Cột áp là chiều cao bơm đẩy được nước lên (mét). Cột áp cần = chiều cao từ mặt nước trong hố đến điểm xả + tổn thất trên đường ống. Một cách ước tính nhanh: cứ khoảng 10 m ống nằm ngang tính thêm 1 m cột áp, mỗi co, van, van một chiều cộng thêm khoảng 0,5 – 1 m. Ví dụ hố thu sâu 3 m, ống lên mặt đất rồi chạy ngang 20 m tới hố ga: H ≈ 3 + 2 + 2 (co, van) = 7 m. Khi đó điểm làm việc nên nằm ở khoảng giữa đường đặc tính của bơm, không nên chọn bơm có cột áp max chỉ vừa sát 7 m.

Anh có thể đọc thêm cách hiểu các thông số này trong bài công suất, lưu lượng, cột áp và điện áp của máy bơm.

Bước 4: Chọn nguồn điện 1 pha hay 3 pha

Nhà dân, nhà phố thường chỉ có điện 1 pha 220V nên chọn model 1 pha (thường có ký hiệu M ở Beluno). Nhà máy, trạm xử lý, tòa nhà có điện 3 pha 380V nên chọn model 3 pha (ký hiệu T) để động cơ chạy êm, dòng khởi động thấp hơn và dễ đấu nối tủ điện điều khiển, phao báo mức.

Chọn họng xả bơm chìm nước thải theo kích thước rác

Đường kính họng xả liên quan trực tiếp đến kích thước vật rắn mà bơm cho đi qua. Họng xả càng lớn, bơm càng ít bị nghẹt, nhưng đường ống và phụ kiện cũng lớn và tốn kém hơn. Kinh nghiệm chọn:

Họng xả	Phù hợp với
32 – 40 mm	Nước rỉ, nước mưa, nước thải ít cặn, hố thu nhỏ trong gia đình
50 mm	Hố thu tầng hầm, bể gom nước thải sinh hoạt có cặn và rác nhỏ
75 – 76 mm	Lưu lượng lớn, nước thải nhiều bùn, bể điều hòa, thoát nước công trình

Nếu đường ống hiện hữu nhỏ hơn họng xả, anh không nên côn thu quá gấp ngay sau bơm vì sẽ làm tăng tổn thất và dễ tắc tại điểm thu.

Kiểu cánh: cánh hở, cánh kín hay cánh cắt rác?

Kiểu cánh quyết định bơm “chịu” được loại rác nào. Về kỹ thuật chung có ba kiểu:

• Cánh hở / cánh xoáy (vortex): cánh lùi sâu vào buồng bơm, nước xoáy tạo dòng đẩy nên vật rắn ít chạm vào cánh. Ưu điểm là rất khó nghẹt, phù hợp nước thải có bùn, cặn. Nhược điểm là hiệu suất thấp hơn cánh kín.
• Cánh kín / bán hở: hiệu suất cao, cột áp tốt, phù hợp nước thải đã lọc rác thô hoặc nước thải ít chất rắn.
• Cánh cắt rác: có lưỡi dao cắt nhỏ rác dài, sợi vải, giấy trước khi vào buồng bơm. Đây là lựa chọn an toàn cho bể phốt, nhà vệ sinh, chăn nuôi. Em đã viết riêng về dòng này trong bài bơm cắt rác Showfou DL: cách chọn model.

Với từng model cụ thể, anh có thể gọi cho em để được xác nhận kiểu cánh trước khi đặt hàng.

Bảng model bơm chìm nước thải tham khảo

Dưới đây là một số model tiêu biểu đang có trong danh mục bơm chìm nước thải của MT Minh Anh. Thông số lấy theo trang sản phẩm (lưu lượng và cột áp là giá trị max).

Model	Công suất	Lưu lượng max	Cột áp max	Họng xả	Vật liệu thân / buồng bơm	Điện áp
Veratti SVm20-15-0.75F	0,75 kW	20 m³/h	15 m	50 mm	Inox / Inox	1 pha 220V
Veratti SVm35-15-1.5F	1,5 kW	35 m³/h	15 m	50 mm	Inox / Inox	1 pha 220V
Veratti Inox VS-1.5B	1,5 kW	30 m³/h	14 m	50 mm	Inox / Inox	1 pha hoặc 3 pha
Beluno FX100/40M	0,75 kW	27 m³/h	12 m	40 mm	Gang / Gang	1 pha 220V
Beluno FX200/50T	1,5 kW	45,6 m³/h	17 m	50 mm	Gang / Gang	3 pha 380V
Beluno FS100/50T	0,75 kW	24 m³/h	9,5 m	50 mm	Inox 304 / Inox 304	3 pha 380V
Showfou SF60-20-3.0	3,0 kW	1.000 l/phút (≈ 60 m³/h)	25 m	75 mm	50% Inox 304 + 50% gang / Gang	3 pha 380V

Đọc bảng để chọn nhanh

• Hố thu gia đình, nhà phố, điện 1 pha: Veratti SVm20-15-0.75F hoặc Beluno FX100/40M là cỡ hay dùng. Nếu hố lớn, cần hút nhanh, chọn lên Veratti SVm35-15-1.5F (lưu lượng max 35 m³/h).
• Nước thải có tính ăn mòn, nước lợ, nước nóng: chọn dòng thân và buồng bơm inox như Veratti SVm, Veratti VS hoặc Beluno seri FS (inox 304).
• Bể gom, trạm xử lý có điện 3 pha: Beluno FX200/50T cho lưu lượng trung bình; Showfou SF60-20-3.0 khi cần lưu lượng lớn và cột áp tới 25 m.

Anh có thể xem toàn bộ các dòng theo thương hiệu tại bơm nước thải Veratti và bơm nước thải Beluno – Ý.

Gang hay inox: chọn vật liệu thân bơm thế nào?

Thân và buồng bơm bằng gang có ưu điểm cứng, chịu va đập tốt, chịu mài mòn của cát và bùn, chi phí hợp lý, phù hợp đa số nước thải sinh hoạt. Thân inox 304 nhẹ hơn, không gỉ, chịu được nước có hóa chất nhẹ và nước lợ, thích hợp cho bể xử lý có châm hóa chất, nước thải nhà hàng, khu chế biến thủy sản. Nhiều model kết hợp thân inox – buồng bơm gang để cân bằng giữa độ bền và chi phí.

Ngoài vật liệu, anh nên kiểm tra: phớt cơ khí (các model ở trên dùng phớt Carbon-Ceramic), cấp bảo vệ động cơ IP68 cho thiết bị đặt chìm, lớp cách điện F và dây quấn 100% đồng.

Lưu ý khi lắp đặt và vận hành

• Không để bơm chạy khô: nên lắp phao điện hoặc tủ điện có cảm biến mức nước để bơm tự ngắt khi cạn.
• Đặt bơm cao hơn đáy hố một chút hoặc trên đế, tránh hút trực tiếp lớp bùn lắng dày dưới đáy.
• Lắp van một chiều và van khóa trên đường xả để nước không chảy ngược về hố khi bơm dừng, thuận tiện khi bảo dưỡng.
• Với hố sâu, bơm lớn: nên dùng khớp nối nhanh và ống dẫn hướng để kéo bơm lên kiểm tra mà không cần xuống hố.
• Bể có 2 bơm: lắp chế độ chạy luân phiên để hai bơm chia đều giờ chạy và luôn có bơm dự phòng.
• Định kỳ 3 – 6 tháng kéo bơm lên vệ sinh rác quấn cánh, kiểm tra dầu buồng phớt và điện trở cách điện.

Câu hỏi thường gặp

Bơm chìm nước thải có bơm được nước sạch không?

Có. Bơm chìm nước thải bơm nước sạch bình thường, chỉ là hiệu suất có thể thấp hơn bơm chuyên nước sạch cùng công suất. Ngược lại, bơm nước sạch không nên dùng cho nước thải vì dễ nghẹt cánh.

Hố thu tầng hầm nhà phố nên chọn bơm bao nhiêu kW?

Phần lớn hố thu nhà phố sâu 2 – 4 m, dùng bơm 0,75 – 1,5 kW họng xả 50 mm là đủ. Anh nên gửi em kích thước hố, độ sâu và quãng đường ống xả để em tính chính xác.

Ký hiệu M và T trên model Beluno nghĩa là gì?

Theo thông số trên web, model có chữ M (ví dụ FX100/40M) dùng điện 1 pha 220V, model có chữ T (ví dụ FX200/50T) dùng điện 3 pha 380V.

Khi nào cần dùng bơm cắt rác thay vì bơm nước thải thường?

Khi nước thải có nhiều rác dài, sợi vải, giấy vệ sinh, túi nilon mà không có song chắn rác phía trước, như bể phốt hoặc nhà vệ sinh công cộng. Bơm thường gặp loại rác này rất dễ bị quấn cánh và kẹt.

Liên hệ tư vấn chọn bơm chìm nước thải

Nếu anh chưa chắc nên chọn model nào, chỉ cần gửi cho em: loại nước thải, kích thước hố, chiều cao và chiều dài đường ống xả, nguồn điện 1 pha hay 3 pha. Đội kỹ thuật Công ty TNHH Thương Mại MT Minh Anh sẽ tính lưu lượng, cột áp và đề xuất model phù hợp, có hàng sẵn và hỗ trợ lắp đặt.

Hotline/Zalo: 0983.533.332 – Email: congtyminhanh0906@gmail.com