Máy thổi khí Roots là gì? Nguyên lý, cấu tạo và cách chọn

Máy thổi khí Roots – máy thổi khí AT Veratti VR80/7.5 cho trạm xử lý nước thải

Máy thổi khí Roots là loại máy thổi khí thể tích dùng hai rotor hình múi khế quay ngược chiều nhau để đẩy một lượng khí cố định qua mỗi vòng quay, tạo ra lưu lượng lớn và áp suất ổn định cho bể xử lý nước thải, ao nuôi tôm cá. Ở Việt Nam, máy thổi khí Roots thường được gọi là máy thổi khí AT hay máy sục khí AT, gồm đầu thổi, động cơ, buli – dây curoa và bệ đỡ. Máy phù hợp khi cần cấp khí cho bể sâu từ 4 – 6 m hoặc cần lượng khí vài trăm m³/h trở lên.

Máy thổi khí Roots là gì?

Tên “Roots” lấy theo kiểu máy thổi hai rotor do anh em nhà Roots (Mỹ) cấp bằng sáng chế từ thế kỷ 19. Điểm khác biệt cơ bản: máy thổi khí Roots là máy thể tích (dịch chuyển dương). Mỗi vòng quay, rotor nhốt một thể tích khí giữa cánh và vỏ rồi đẩy sang cửa xả. Vì vậy lưu lượng gần như tỷ lệ thuận với tốc độ quay và ít thay đổi khi áp suất đường ống tăng.

Trên thị trường, máy AT là tên gọi quen thuộc của dòng máy này. Một bộ máy hoàn chỉnh trên web MT Minh Anh gồm: đầu sục khí, động cơ, buli, dây curoa, bộ chắn (che buli) và bệ đỡ.

Nguyên lý máy thổi khí Roots hoạt động thế nào?

Có thể hình dung quá trình làm việc qua 4 bước:

  1. Hút khí: hai rotor quay ngược chiều nhau. Khi một múi rotor rời khỏi cửa hút, khoảng trống giữa múi và vỏ máy mở ra, không khí tràn vào.
  2. Nhốt và vận chuyển: khí bị nhốt trong khoang giữa rotor và vỏ, được mang theo vòng quay từ phía hút sang phía xả. Hai rotor không chạm nhau và không chạm vỏ – giữa chúng chỉ có khe hở rất nhỏ, nên không cần bôi trơn trong buồng khí.
  3. Nén tại cửa xả: trong buồng máy khí hầu như không bị nén. Khi khoang khí mở ra cửa xả, khí gặp áp suất của đường ống và cột nước trong bể, lúc đó áp suất mới tăng lên.
  4. Đồng bộ bằng bánh răng: hai rotor được giữ đúng pha bằng cặp bánh răng (nhông) đặt trong khoang nhớt riêng, tách biệt với khoang tạo khí. Nhờ vậy khí cấp vào bể là khí sạch, không lẫn dầu.

Từ nguyên lý trên có 3 hệ quả anh cần nhớ khi dùng máy AT:

  • Không được khóa van đẩy khi máy đang chạy. Máy thể tích vẫn cố đẩy khí đi, áp suất tăng rất nhanh, gây nóng máy, quá tải động cơ, đứt curoa. Vì vậy đường đẩy luôn phải có van an toàn.
  • Muốn đổi lưu lượng thì đổi tốc độ: thay buli khác cỡ hoặc dùng biến tần. Đó là lý do mỗi đầu Showfou RL trên web ghi dải tốc độ 1.750 – 2.900 v/p và dải công suất động cơ khá rộng.
  • Máy ồn và có xung khí: cần giảm thanh ở cửa hút, cửa xả, đặt trong nhà máy thoáng hoặc có vỏ cách âm.

Cấu tạo máy thổi khí AT

Theo mô tả sản phẩm trên web, đầu thổi AT Veratti có thân gang đúc nguyên khối, sơn tĩnh điện chống oxy hóa, trục thép độ bền cao, rotor dạng múi khế. Các bộ phận chính:

  • Đầu thổi (đầu sục khí): vỏ gang, hai rotor, ổ bi hai đầu trục, khoang nhớt chứa bánh răng đồng bộ.
  • Động cơ: truyền động qua buli – dây curoa. Cỡ buli quyết định tốc độ đầu thổi.
  • Bệ đỡ và bộ chắn: bệ chung cho đầu thổi và động cơ, có rãnh để căng curoa; bộ chắn che buli để an toàn.
  • Phụ kiện đường khí: lọc gió – giảm thanh cửa hút, giảm thanh cửa xả, van một chiều, van an toàn, đồng hồ áp, khớp nối mềm.

So sánh máy thổi khí Roots và máy thổi khí con sò

Bảng dưới tóm tắt khác biệt chính giữa hai loại:

Tiêu chí Máy thổi khí Roots (AT) Máy thổi khí con sò
Nguyên lý Thể tích – hai rotor múi khế Vòng xoáy – cánh quay nhiều rãnh
Lưu lượng khi áp tăng Gần như ổn định Giảm nhanh
Bể / ao phù hợp Sâu 4 – 6 m hoặc cần nhiều khí Nông đến trung bình (khoảng dưới 4 m)
Truyền động Buli – dây curoa Động cơ liền trục
Bảo dưỡng Thay nhớt, căng curoa, vệ sinh lọc gió Chủ yếu vệ sinh lọc gió, kiểm tra ổ bi
Độ ồn Cao hơn, cần giảm thanh Thấp hơn

Ví dụ trên web: máy thổi khí con sò GB-3000S 3 kW cho khoảng 390 m³/h ở áp tối đa 37 kPa, phù hợp bể nông. Với bể ngập đĩa sâu 4 – 5 m, áp cần đã vượt mức này, khi đó máy thổi khí Roots hoặc con sò 2 tầng cánh mới đáp ứng được. Anh có thể xem thêm bài máy thổi khí con sò xử lý nước thải để so sánh kỹ dòng 1 và 2 tầng cánh.

Bảng model máy thổi khí AT trên web MT Minh Anh

Thông số dưới đây lấy đúng theo mô tả sản phẩm trên web (lưu lượng khí và độ sâu sục khí khuyến nghị). Dòng Veratti xuất xứ Italy standard, dòng Showfou RL xuất xứ Đài Loan; tất cả bảo hành 12 tháng.

Model Công suất Lưu lượng khí Độ sâu sục khí Ghi chú
Veratti VR40 1,5 kW 1,5 kW 55,2 – 42,6 m³/h 1 – 6 m Bể nhỏ, ao nhỏ
Veratti VR50 2,2 kW 2,2 kW 139 – 122 m³/h 1 – 4 m Ao tôm, bể nông
Veratti VR50 3 kW 3 kW 120 – 112 m³/h 4 – 6 m Bể sâu, lưu lượng vừa
Veratti VR65 3 kW 3 kW 194 – 175 m³/h 1 – 4 m Ao lớn, bể điều hòa
Veratti VR65 4 kW 4 kW 170 – 155 m³/h 4 – 6 m Bể hiếu khí sâu
Veratti VR80/7.5 7,5 kW 170 – 360 m³/h 4 – 6 m Trạm xử lý vừa và lớn, 1.450 v/p
Showfou RL65 2,2 – 7,5 kW 4,75 – 5,71 m³/phút – 1.750 – 2.900 v/p
Showfou RL100 7,5 – 22 kW 5,08 – 14,03 m³/phút – Trạm lớn, 1.750 – 2.900 v/p

Lưu ý: với dòng Showfou RL, lưu lượng ghi theo m³/phút (nhân 60 để ra m³/h, ví dụ RL100 khoảng 305 – 840 m³/h) và phụ thuộc tốc độ, động cơ đi kèm.

Veratti VR80/7.5 – lựa chọn cho trạm xử lý nước thải

Veratti VR80/7.5 là model lớn nhất của dòng Veratti trên web: động cơ 7,5 kW, lưu lượng khí 170 – 360 m³/h, độ sâu sục khí 4 – 6 m, tốc độ 1.450 v/p, buli đầu sục và buli động cơ DN150. Theo mô tả sản phẩm, đầu sục AT 80 có thể lắp với motor từ 5,5 đến 11 kW, nên cùng một đầu thổi có thể chỉnh lưu lượng theo nhu cầu bằng cách đổi động cơ và buli.

Model này hợp với bể hiếu khí sâu của trạm xử lý nước thải sinh hoạt khu dân cư, bệnh viện, nhà máy có công suất vài trăm m³/ngày.

Cách chọn máy thổi khí Roots theo lưu lượng và áp suất

Bước 1 – Tính áp suất cần: áp suất ≈ 9,81 × độ ngập đĩa (m) + tổn thất qua đĩa phân phối khí (khoảng 3 – 5 kPa) + tổn thất đường ống (khoảng 2 – 5 kPa). Ví dụ đĩa đặt ngập 4,5 m: 9,81 × 4,5 ≈ 44 kPa, cộng tổn thất khoảng 8 kPa, cần khoảng 52 kPa.

Bước 2 – Tính lưu lượng khí: với bể hiếu khí nước thải sinh hoạt có thể ước khoảng 0,8 – 1 m³/h khí cho mỗi m³ nước thải/ngày (con số tham khảo, nên đối chiếu thiết kế công nghệ). Với ao nuôi tôm thâm canh, tham khảo khoảng 50 – 100 m³/h cho mỗi 1.000 m² mặt ao.

Bước 3 – Chọn model: chọn máy có độ sâu sục khí khuyến nghị bao trùm độ sâu bể và lưu lượng nằm trong dải của máy.

Bước 4 – Điện và tủ điều khiển: máy AT chạy 3 pha, nên lắp tủ có bảo vệ quá tải, mất pha.

Ví dụ 1: Trạm xử lý nước thải 300 m³/ngày, bể sâu 5 m

Đĩa đặt ngập khoảng 4,5 m, áp cần khoảng 52 kPa (đã tính ở trên). Lưu lượng khí: 300 × 0,8 – 1 = 240 – 300 m³/h. Model phù hợp là Veratti VR80/7.5 (170 – 360 m³/h, độ sâu 4 – 6 m), lắp 2 máy chạy luân phiên.

Ví dụ 2: Ao tôm thâm canh 2.500 m², sâu 1,5 m

Lượng khí tham khảo 50 – 100 m³/h mỗi 1.000 m² → khoảng 125 – 250 m³/h. Ao nông nên chọn dòng có độ sâu 1 – 4 m: Veratti VR65 3 kW (194 – 175 m³/h) là hợp lý; nếu ao mật độ cao có thể dùng 2 máy VR50 2,2 kW chia 2 nhánh. Chi tiết cách bố trí ống, đĩa cho ao, anh xem bài máy sục khí ao tôm.

Lưu ý lắp đặt và vận hành máy AT

  • Lắp van một chiều ngăn nước chảy ngược vào máy khi dừng, van an toàn bảo vệ quá áp.
  • Đổ nhớt đúng mức trước khi chạy, thay nhớt đầu tiên sau giai đoạn chạy rà.
  • Kiểm tra chiều quay và độ căng curoa: ấn giữa dây lún khoảng 1 – 1,5 cm là vừa.
  • Khởi động với van xả mở; tuyệt đối không chạy máy khi khóa hết các nhánh khí.

Lịch thay nhớt, căng curoa và xử lý máy nóng, anh xem chi tiết trong bài bảo dưỡng máy thổi khí.

Câu hỏi thường gặp

Máy thổi khí Roots và máy thổi khí AT có phải là một?

Đúng. Máy AT (máy sục khí AT) là cách gọi phổ biến ở Việt Nam của máy thổi khí Roots kiểu hai rotor, truyền động bằng buli – dây curoa.

Máy thổi khí Roots có cần châm nhớt không?

Có. Nhớt dùng để bôi trơn bánh răng đồng bộ và ổ bi trong khoang riêng, không đi vào buồng khí. Cần kiểm tra mức nhớt thường xuyên và thay định kỳ theo hướng dẫn.

Vì sao máy thổi khí Roots kêu to?

Do khí được đẩy theo từng khoang tạo xung áp ở cửa xả. Lắp đủ bộ giảm thanh cửa hút – xả, bệ chắc chắn và phòng máy cách âm sẽ giảm đáng kể tiếng ồn.

Bể sâu 3 m nên dùng máy thổi khí con sò hay Roots?

Bể khoảng 3 m và lưu lượng nhỏ có thể dùng con sò cho gọn, ít bảo dưỡng. Nếu cần lưu lượng lớn, chạy liên tục hoặc bể sâu hơn 4 m thì máy thổi khí Roots là lựa chọn bền và ổn định hơn.

Liên hệ tư vấn chọn máy thổi khí Roots

Anh cần chọn máy thổi khí Roots cho trạm xử lý nước thải hay ao nuôi, chỉ cần gửi em độ sâu bể, thể tích hoặc diện tích ao và công suất nước thải. Em sẽ tính lưu lượng, áp suất và đề xuất model phù hợp trong danh mục máy thổi khí AT hoặc máy thổi khí con sò, kèm phụ kiện và tủ điện.

Công ty TNHH Thương Mại MT Minh Anh – Hotline/Zalo: 0983.533.332 – Email: congtyminhanh0906@gmail.com.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *