Bơm nước nóng: chọn bơm chịu nhiệt cho hệ nước nóng trung tâm

Bơm nước nóng – bơm trục ngang Veratti CS40-160/4.0 chịu nước tới 120 °C cho hệ nước nóng trung tâm

Bơm nước nóng là máy bơm có phớt, gioăng, vật liệu thân – cánh và động cơ chịu được nước nóng liên tục (thường 55 – 90 °C), dùng để đưa nước từ nguồn nhiệt (heat pump, nồi hơi, năng lượng mặt trời) về bồn chứa, tuần hoàn nước nóng trong đường ống và cấp nước nóng tới các tầng. Với hệ nước nóng trung tâm của khách sạn, bệnh viện, ký túc xá, anh nên chọn bơm ly tâm thân gang/inox có phớt SiC/Carbon và ghi rõ nhiệt độ làm việc, ví dụ bơm trục ngang Veratti CS và bơm trục đứng inox Showfou EVM chịu nước tới 120 °C.

Bơm nước nóng là gì, khác bơm nước thường thế nào?

Về nguyên lý, bơm nước nóng vẫn là bơm ly tâm như bơm nước sạch thông thường (anh có thể xem lại bài bơm ly tâm là gì). Điểm khác nằm ở các chi tiết phải chịu nhiệt trong thời gian dài:

  • Phớt cơ khí: nước nóng làm màng chất lỏng giữa hai mặt phớt mỏng đi, dễ bay hơi. Bơm nước nóng cần cặp mặt phớt cứng như SiC/Carbon, gioăng phụ EPDM hoặc Viton thay vì NBR. Chi tiết về vật liệu phớt anh xem bài phớt cơ khí máy bơm.
  • Vật liệu thân – cánh: gang, inox 304 hoặc đồng chịu nhiệt tốt. Bơm thân nhựa thông thường chỉ phù hợp nước lạnh hoặc nước ấm, không nên dùng cho nước nóng liên tục.
  • Động cơ: cách điện cấp F, cấp bảo vệ IP55 để chịu được môi trường phòng máy nóng ẩm.
  • Thông số ghi rõ nhiệt độ: bơm đúng loại luôn ghi nhiệt độ nước tối đa trong thông số.

Dùng bơm nước thường để bơm nước nóng 70 °C, phớt nhanh rò, gioăng chai cứng và bơm dễ xâm thực.

Các vị trí cần bơm trong hệ nước nóng trung tâm

Hệ nước nóng trung tâm gồm nguồn nhiệt, bồn chứa, ống cấp và đường hồi, thường có 3 vị trí bơm:

Vị trí bơm Nhiệm vụ Đặc điểm lưu lượng – cột áp Loại bơm thường dùng
Bơm gia nhiệt (vòng sơ cấp) Đưa nước giữa bồn chứa và heat pump/nồi hơi Lưu lượng lớn, cột áp thấp – trung bình Bơm trục ngang Veratti CS
Bơm tuần hoàn nước nóng (đường hồi) Giữ nước trong ống luôn nóng, mở vòi là có nước nóng ngay Lưu lượng nhỏ – vừa, cột áp thấp Bơm trục ngang cỡ nhỏ hoặc bơm tuần hoàn chuyên dụng
Bơm cấp/tăng áp nước nóng Đẩy nước nóng từ bồn đặt thấp lên các tầng Lưu lượng vừa, cột áp cao Bơm trục đứng đa tầng cánh Showfou EVM

Nếu bồn nước nóng đặt trên mái và cấp xuống bằng trọng lực thì không cần bơm cấp.

Cách chọn bơm nước nóng theo từng vị trí

1. Bơm gia nhiệt: tính theo công suất nguồn nhiệt

Lưu lượng bơm gia nhiệt phụ thuộc công suất nhiệt và chênh lệch nhiệt độ vào – ra của nguồn nhiệt:

Q (m³/h) = P (kW) × 0,86 ÷ ΔT (°C)

Trong đó P là công suất nhiệt của heat pump hoặc nồi hơi, ΔT thường 5 – 7 °C với heat pump. Cột áp gồm tổn thất qua bộ trao đổi nhiệt của máy (thường vài mét, xem catalogue), tổn thất ống – van – lọc và dự phòng 10 – 20%. Vòng kín nên không tính chiều cao tòa nhà.

2. Bơm tuần hoàn nước nóng: tính theo tổn thất nhiệt đường ống

Loại bơm này không cấp nước cho người dùng, chỉ bù phần nhiệt mất trên đường ống để nước không bị nguội. Lưu lượng tính theo:

Q (m³/h) = Tổn thất nhiệt ống (kW) × 0,86 ÷ ΔT cho phép (°C)

Ống bọc cách nhiệt tốt thường mất khoảng 10 – 25 W mỗi mét. ΔT cho phép thường 5 – 10 °C, tức nước đi 60 °C về bồn còn 50 – 55 °C. Cột áp chỉ cần thắng tổn thất ma sát của vòng ống.

Lưu ý: bơm tuần hoàn nên đặt trên đường hồi, chỗ nước đã nguội hơn, giúp phớt bền và giảm nguy cơ xâm thực. Nên có van một chiều sau bơm và van cân bằng trên từng nhánh.

3. Bơm cấp nước nóng lên tầng: tính như bơm cấp nước

Khi bồn nước nóng đặt ở tầng hầm hoặc tầng kỹ thuật thấp, bơm cấp phải đẩy nước nóng lên điểm dùng cao nhất. Cách tính cột áp giống bơm cấp nước sinh hoạt: H = chiều cao hình học + tổn thất ống + áp dư tại thiết bị (anh xem bài cách tính cột áp máy bơm). Với cột áp cao, bơm trục đứng đa tầng cánh inox là lựa chọn gọn, ít ồn.

Những lưu ý kỹ thuật riêng khi bơm nước nóng

  • Xâm thực: nước càng nóng thì áp suất hơi càng cao (khoảng 2 m cột nước ở 60 °C, 4,8 m ở 80 °C), nên bơm rất dễ xâm thực nếu phải hút sâu. Bơm nước nóng nên đặt hút ngập (bồn cao hơn bơm), ống hút ngắn, ít co. Xem thêm bài xâm thực máy bơm.
  • Giãn nở nhiệt: nước nóng lên sẽ nở thể tích, hệ kín cần bình giãn nở và van an toàn.
  • Không chạy khô, không khóa van đẩy lâu: nước trong buồng bơm nóng lên rất nhanh, bay hơi và làm hỏng phớt.
  • Cặn vôi: nước cứng ở 60 °C trở lên dễ đóng cặn trong bộ trao đổi nhiệt và trên mặt phớt. Nước giếng cứng nên được làm mềm trước.
  • Nhiệt độ bồn: nếu định kỳ nâng nhiệt diệt khuẩn Legionella, bơm phải chịu được mức nhiệt cao nhất đó.
  • Liên động: bơm nước nóng ở vòng gia nhiệt phải chạy trước nguồn nhiệt và tắt sau nguồn nhiệt.

Bảng model bơm nước nóng chịu nhiệt tới 120 °C

Các model dưới đây đều có ghi chịu nước tới 120 °C trong thông số trên web: dòng Veratti CS (thân gang, cánh inox 304 hoặc gang, phớt SiC/Carbon, áp tối đa 16 bar, động cơ YE3 IP55) và dòng Showfou EVM (buồng bơm, cánh, trục inox AISI 304, nước -15 đến 120 °C, IP55 cấp F).

Model Công suất Lưu lượng Cột áp Cổng Vị trí phù hợp
Veratti CS32-160/2.2 2,2 kW 6 – 24 m³/h Max 31 m DN50/32 Tuần hoàn khu lớn, gia nhiệt nhỏ
Veratti CS32-160/3.0 3 kW 6 – 27 m³/h Max 35 m DN50/32 Gia nhiệt, tuần hoàn
Veratti CS40-160/3.0 3 kW 18 – 42 m³/h Max 31,8 m DN65/40 Gia nhiệt heat pump vừa
Veratti CS40-160/4.0 4 kW 18 – 48 m³/h Max 38 m DN65/40 Gia nhiệt heat pump vừa – lớn
Veratti CS50-160/5.5 5,5 kW 36 – 84 m³/h Max 32 m DN65/50 Gia nhiệt hệ lớn
Showfou EVM4-10 2,2 kW 1,5 – 7 m³/h 96 – 48 m DN32 Cấp nước nóng lên tầng
Showfou EVM4-12 2,2 kW 1,5 – 7 m³/h 114 – 58 m DN32 Cấp nước nóng tòa cao tầng

Anh xem đủ các model tại danh mục bơm trục ngang Veratti CS và bơm trục đứng Showfou – Veratti. Cột áp dòng CS là cột áp tối đa, dòng EVM là cột áp ở hai đầu dải lưu lượng.

Bơm trục ngang Veratti CS40-160/4.0 cho vòng gia nhiệt heat pump

Veratti CS40-160/4.0 là model hay được chọn cho vòng gia nhiệt của các cụm heat pump cỡ vừa đến lớn: 4 kW, 3 pha, 2.900 v/p, lưu lượng 18 – 48 m³/h, cột áp tối đa 38 m, cổng hút DN65 – xả DN40 mặt bích. Thân gang, phớt SiC/Carbon, chịu nước tới 120 °C và áp 16 bar nên làm việc tốt với nước nóng 55 – 65 °C chạy liên tục nhiều giờ mỗi ngày.

Ví dụ chọn bơm nước nóng cho từng trường hợp

Ví dụ 1: Khách sạn dùng cụm heat pump 200 kW

Khách sạn dùng cụm heat pump tổng công suất nhiệt 200 kW, ΔT thiết kế 5 °C. Lưu lượng bơm gia nhiệt: Q = 200 × 0,86 ÷ 5 ≈ 34,4 m³/h. Cột áp: trao đổi nhiệt 8 m + ống – van 10 m + dự phòng 15% ≈ 21 m. Điểm 34 m³/h nằm trong dải 18 – 48 m³/h của Veratti CS40-160/4.0, cột áp tối đa 38 m có dư so với 21 m cần, nên đây là lựa chọn phù hợp. Nếu tổn thất thực tế chỉ khoảng 15 m, có thể cân nhắc CS40-160/3.0. Nên lắp 2 bơm luân phiên – dự phòng.

Ví dụ 2: Bơm tuần hoàn nước nóng cho khu resort nhiều biệt thự

Đường ống nước nóng ngoài trời, tổng chiều dài vòng cấp – hồi khoảng 3.000 m, tổn thất nhiệt ước tính 25 W/m → 75 kW. Cho phép nước nguội 7 °C trên vòng: Q = 75 × 0,86 ÷ 7 ≈ 9,2 m³/h. Vòng ống dài nên tổn thất ma sát khoảng 20 – 22 m. Điểm này nằm trong dải 6 – 24 m³/h của CS32-160/2.2 (cột áp tối đa 31 m), dùng làm bơm tuần hoàn nước nóng là hợp lý. Tòa nhà nhỏ chỉ cần 1 – 3 m³/h, vài mét cột áp thì bơm CS quá lớn – nên dùng bơm tuần hoàn cỡ nhỏ.

Ví dụ 3: Cấp nước nóng từ tầng hầm lên tòa 12 tầng

Bồn nước nóng đặt ở tầng hầm, điểm dùng cao nhất ở độ cao khoảng 42 m. Cột áp cần: 42 m + tổn thất ống 6 m + áp dư tại vòi sen 7 m ≈ 55 m, lưu lượng giờ cao điểm khoảng 6 – 7 m³/h. Showfou EVM4-12 đạt 58 m ở 7 m³/h, đáp ứng được; EVM4-10 chỉ còn 48 m ở 7 m³/h, không đủ ở giờ cao điểm.

Lắp đặt bơm nước nóng bền lâu

  1. Đặt bơm nước nóng thấp hơn bồn (hút ngập), có van chặn và lọc Y trên ống hút.
  2. Lắp khớp mềm chịu nhiệt ở cổng hút và xả, giá đỡ ống riêng.
  3. Bảo ôn ống, không bọc kín động cơ.
  4. Xả khí trước khi chạy: mở van xả khí trên thân bơm, mồi đầy nước rồi mới bật.
  5. Kiểm tra định kỳ: tiếng ồn, rò phớt, dòng điện, nhiệt độ ổ bi. Lịch chi tiết anh xem bài bảo dưỡng máy bơm.

Nếu hệ có cả nước lạnh điều hòa, anh có thể tham khảo thêm bài bơm tuần hoàn nước điều hòa, chiller để phân biệt cách chọn hai loại bơm này.

Câu hỏi thường gặp

Bơm nước nóng chịu được bao nhiêu độ?

Tùy model. Dòng Veratti CS và Showfou EVM trên web ghi chịu nước tới 120 °C. Hệ nước nóng sinh hoạt thường chỉ 55 – 65 °C nên hai dòng này dư khả năng chịu nhiệt.

Có dùng bơm nước thường để bơm nước nóng được không?

Chạy ngắn hạn được, nhưng phớt và gioăng bơm thường không thiết kế cho nước nóng liên tục nên nhanh rò. Hệ nước nóng trung tâm nên dùng bơm nước nóng có thông số nhiệt độ rõ ràng.

Bơm tuần hoàn nước nóng có cần chạy 24/24 không?

Không bắt buộc. Có thể cài chạy theo nhiệt độ đường hồi (ví dụ chạy khi nước hồi dưới 50 °C, tắt khi trên 55 °C) hoặc hẹn giờ theo khung giờ dùng nước.

Nên đặt bơm ở đường cấp hay đường hồi?

Bơm tuần hoàn thường đặt ở đường hồi, nước nguội hơn nên phớt bền hơn. Bơm gia nhiệt đặt ở đường nước từ bồn vào nguồn nhiệt, tức phía nước lạnh hơn của vòng sơ cấp.

Liên hệ tư vấn chọn bơm nước nóng

Anh gửi em công suất nguồn nhiệt, chiều dài ống và chiều cao tòa nhà, em sẽ tính lưu lượng – cột áp và đề xuất model bơm nước nóng phù hợp. Liên hệ Công ty TNHH Thương Mại MT Minh Anh – Hotline/Zalo 0983.533.332, email congtyminhanh0906@gmail.com.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *