Bơm định lượng hóa chất là loại bơm màng châm một lượng hóa chất chính xác (tính bằng lít/giờ) vào đường ống hoặc bể xử lý. Để chọn đúng, anh chỉ cần nắm 2 thông số: lưu lượng cần châm thực tế nằm trong khoảng 30 – 80% lưu lượng tối đa của bơm, và áp lực của bơm phải cao hơn áp lực tại điểm châm ít nhất 0,5 – 1 bar. Bài viết dưới đây em hướng dẫn cách tính cụ thể, kèm bảng model bơm định lượng Beluno BLD đang có tại MT Minh Anh.
Bơm định lượng hóa chất là gì, dùng ở đâu?
Khác với bơm ly tâm (bơm trục đứng, trục ngang) chuyên bơm lưu lượng lớn, máy bơm định lượng hóa chất làm việc theo nguyên lý thể tích: mỗi hành trình, màng bơm đẩy ra một thể tích dung dịch gần như cố định. Nhờ vậy lượng hóa chất châm vào rất ổn định, ít phụ thuộc vào dao động áp lực đường ống. Với dòng Beluno BLD, nhà sản xuất công bố sai số định lượng nhỏ hơn 2%.
Các ứng dụng thường gặp của bơm châm hóa chất:
- Xử lý nước cấp: châm Clo (Javen – NaOCl) khử trùng, châm PAC keo tụ, châm vôi/xút điều chỉnh pH.
- Xử lý nước thải: châm PAC, Polymer ở bể keo tụ – tạo bông; châm xút hoặc axit ở bể trung hòa; châm Clo ở bể khử trùng trước khi xả.
- Nồi hơi, tháp giải nhiệt, chiller: châm hóa chất chống cáu cặn, chống ăn mòn.
- Công nghiệp thực phẩm, dệt nhuộm, mạ, nuôi trồng thủy sản: pha trộn, bổ sung dung dịch theo tỷ lệ.
Cấu tạo bơm định lượng màng Beluno BLD
Bơm định lượng Beluno BLD (thương hiệu Beluno – Singapo) là dạng bơm màng dẫn động bằng động cơ điện, gồm các phần chính:
- Động cơ: công suất 0,4 – 0,6 kW, điện 1 pha 220V/50Hz, dây quấn 100% đồng, lớp cách điện F.
- Đầu bơm: nhựa PP (Polypropylene) chịu hóa chất ăn mòn.
- Màng bơm: Teflon (PTFE) chống rách, độ bền cao – bộ phận trực tiếp tiếp xúc và đẩy hóa chất.
- Van hút – van xả: vật liệu PVDF chống hóa chất, đóng vai trò van một chiều giữ cho dung dịch chỉ đi một hướng.
- Bộ điều chỉnh lưu lượng: núm vặn chỉnh hành trình, cho phép tăng giảm lưu lượng từ thấp đến mức tối đa của model.
Đầu bơm PP kết hợp màng PTFE và van PVDF giúp bơm làm việc được với phần lớn hóa chất xử lý nước thông dụng như Clo, PAC, xút, axit loãng. Với hóa chất đặc biệt (dung môi mạnh, axit đậm đặc, dung dịch có hạt rắn), anh nên gửi tên hóa chất và nồng độ để bên em kiểm tra vật liệu trước khi chọn.
Bảng model bơm định lượng hóa chất Beluno BLD
Thông số dưới đây lấy theo trang sản phẩm trên website:
| Model | Lưu lượng max | Áp lực max | Công suất | Họng xả | Điện áp |
|---|---|---|---|---|---|
| BLD-15-04-NX-PPV | 15 l/h | 4 bar | 0,4 kW | 21 mm | 1 pha 220V |
| BLD-20-03-NX-PPV | 20 l/h | 3 bar | 0,4 kW | 21 mm | 1 pha 220V |
| BLD-30-3-X-PPV | 30 l/h | 3 bar | 0,6 kW | 21 mm | 1 pha 220V |
| BLD-50-2-X-PPV | 50 l/h | 2 bar | 0,6 kW | 21 mm | 1 pha 220V |
Có thể thấy quy luật chung của bơm màng: model lưu lượng càng lớn thì áp lực tối đa càng thấp. Đây là điểm anh cần lưu ý khi phải châm vào đường ống có áp. Xem đầy đủ các model tại danh mục máy bơm định lượng Beluno.
Cách chọn lưu lượng bơm định lượng hóa chất
Bước 1: Tính lượng hóa chất cần dùng mỗi giờ
Công thức cơ bản:
Lượng hóa chất (g/h) = Lưu lượng nước cần xử lý (m³/h) × Liều lượng (g/m³)
Liều lượng (g/m³, tương đương mg/l) thường được xác định bằng thí nghiệm Jar-test hoặc theo thiết kế của đơn vị xử lý nước.
Bước 2: Đổi sang lít dung dịch mỗi giờ
Lưu lượng bơm cần (l/h) = Lượng hóa chất (g/h) ÷ Nồng độ dung dịch pha (g/l)
Dung dịch pha 5% tương đương khoảng 50 g/l, pha 10% khoảng 100 g/l.
Bước 3: Chọn model có lưu lượng max lớn hơn nhu cầu
Nên chọn sao cho lưu lượng cần châm chiếm khoảng 30 – 80% lưu lượng tối đa. Chạy quá sát mức tối đa thì không còn dư để tăng liều khi nước đầu vào xấu đi; chỉnh quá nhỏ (dưới 10 – 20%) thì độ chính xác giảm.
Ví dụ tính toán
Ví dụ 1 – châm PAC cho hệ nước thải 5 m³/h: liều PAC 50 g/m³ → cần 5 × 50 = 250 g/h. Pha dung dịch PAC 5% (50 g/l) → lưu lượng bơm cần 250 ÷ 50 = 5 l/h. Chọn BLD-15-04-NX-PPV (15 l/h): bơm chạy khoảng 33% công suất, còn dư để tăng liều khi cần.
Ví dụ 2 – châm xút trung hòa cho nước thải 20 m³/h: liều NaOH 45 g/m³ → cần 900 g/h. Pha dung dịch 5% (50 g/l) → cần 18 l/h. Chọn BLD-30-3-X-PPV (30 l/h), bơm chạy khoảng 60%. Nếu chọn BLD-20 thì bơm phải chạy 90%, không còn dư.
Ví dụ 3 – lưu lượng lớn, châm vào bể hở: nếu cần 30 – 35 l/h và điểm châm là bể không áp (bể keo tụ, bể trung hòa), chọn BLD-50-2-X-PPV (50 l/h).
Cách chọn áp lực bơm châm hóa chất
Áp lực tối đa của bơm phải thắng được áp lực tại điểm châm, cộng thêm tổn thất trên ống dẫn hóa chất. Quy tắc dễ nhớ:
Áp lực bơm cần ≥ Áp lực tại điểm châm + 0,5 – 1 bar
- Châm vào bể hở, hố thu, máng trộn: áp lực gần như bằng 0 – chọn được tất cả các model, kể cả BLD-50 (2 bar).
- Châm vào đường ống sau bơm cấp có áp khoảng 1,5 – 2 bar: nên dùng model 3 – 4 bar như BLD-20, BLD-30 hoặc BLD-15.
- Châm vào ống áp khoảng 3 bar: chọn BLD-15-04-NX-PPV (4 bar). Với áp cao hơn mức này, anh liên hệ để bên em tư vấn phương án khác.
Để biết áp lực đường ống, anh xem đồng hồ áp lực gần điểm châm hoặc thông số cột áp của bơm cấp (10 m cột nước ≈ 1 bar). Bài công suất, lưu lượng, cột áp của máy bơm giải thích kỹ hơn cách đọc các thông số này.
Lắp đặt và vận hành bơm định lượng hóa chất đúng cách
- Vị trí đặt bơm: đặt cạnh thùng hóa chất, nơi khô ráo, thoáng, tránh nắng trực tiếp. Nên đặt bơm thấp hơn hoặc ngang mức dung dịch trong thùng để bơm dễ hút.
- Đường hút ngắn: ống hút càng ngắn càng tốt, đầu hút có lọc và cách đáy thùng một đoạn để không hút cặn.
- Van một chiều ở điểm châm: lắp van một chiều/vòi châm tại điểm đưa hóa chất vào ống để nước không chảy ngược về bơm.
- Xả khí khi chạy lần đầu: mồi đầy dung dịch đường hút, chạy bơm ở hành trình lớn cho đến khi hết bọt khí rồi mới chỉnh về lưu lượng cần.
- Hiệu chuẩn lưu lượng: cho bơm hút từ ống đong trong 1 – 2 phút, đọc thể tích để quy ra l/h và chỉnh núm cho đúng nhu cầu.
- Không chạy khô: lắp phao báo cạn hoặc kiểm tra mức thùng hóa chất hằng ngày.
- Bảo hộ: đeo găng tay, kính khi pha hóa chất; súc rửa đầu bơm bằng nước sạch trước khi tháo bảo dưỡng.
Trong một hệ xử lý nước thải hoàn chỉnh, bơm định lượng thường đi cùng bơm chìm nước thải ở hố thu và máy thổi khí cấp oxy cho bể sinh học. Anh có thể tham khảo thêm các dòng bơm tại danh mục bơm chìm nước thải.
Lỗi thường gặp khi chọn bơm định lượng
- Chọn bơm quá lớn: phải chỉnh núm rất nhỏ, lưu lượng kém ổn định, lãng phí chi phí đầu tư.
- Chỉ nhìn lưu lượng, bỏ qua áp lực: bơm 50 l/h – 2 bar châm vào ống 2,5 bar sẽ không đẩy được hóa chất vào.
- Pha dung dịch quá đặc: nồng độ quá cao làm lưu lượng cần rất nhỏ, dễ tắc van và đóng cặn. Nên pha loãng vừa phải để bơm chạy trong vùng 30 – 80%.
- Không kiểm tra vật liệu với hóa chất: một số dung môi, axit đặc có thể làm hỏng đầu bơm và van nếu dùng sai vật liệu.
Câu hỏi thường gặp
Bơm định lượng hóa chất bao nhiêu lít/giờ là đủ?
Tính theo công thức: lưu lượng nước (m³/h) × liều lượng (g/m³) ÷ nồng độ dung dịch (g/l), rồi chọn model có lưu lượng max lớn hơn khoảng 1,3 – 3 lần kết quả. Ví dụ cần 5 l/h thì chọn bơm 15 l/h.
Bơm định lượng châm Clo, PAC, xút được không?
Được. Dòng Beluno BLD có đầu bơm PP, màng Teflon và van PVDF, phù hợp với các hóa chất xử lý nước thông dụng như Clo (Javen), PAC, xút, axit loãng. Với hóa chất đặc biệt, anh nên báo tên và nồng độ để bên em kiểm tra.
Bơm định lượng dùng điện 1 pha hay 3 pha?
Các model Beluno BLD hiện có trên web đều dùng điện 1 pha 220V/50Hz, công suất 0,4 – 0,6 kW, lắp được ở cả hộ gia đình, trang trại và nhà xưởng.
Vì sao bơm định lượng chạy nhưng không hút hóa chất?
Nguyên nhân hay gặp là đường hút còn khí, van hút – van xả bị kẹt cặn hoặc tinh thể hóa chất, lọc đầu hút bị tắc, hoặc áp lực điểm châm cao hơn khả năng của bơm. Anh xả khí, súc rửa van bằng nước sạch và kiểm tra lại áp lực đường ống.
Mua bơm định lượng hóa chất ở đâu?
Công ty TNHH Thương Mại MT Minh Anh cung cấp máy bơm định lượng Beluno BLD cùng các dòng bơm trục đứng, trục ngang, bơm chìm nước thải cho hệ thống xử lý nước. Anh chỉ cần gửi lưu lượng nước cần xử lý, loại hóa chất và vị trí châm, bên em sẽ tính toán và đề xuất model phù hợp.
Liên hệ tư vấn: Hotline/Zalo 0983.533.332 – Email: congtyminhanh0906@gmail.com.

