Bơm trục đứng 1 tầng cánh và nhiều tầng cánh khác nhau thế nào?

Bơm trục đứng 1 tầng cánh và nhiều tầng cánh khác nhau chủ yếu ở số cánh bơm lắp nối tiếp trên trục. Bơm 1 tầng cánh (như Veratti VR) cho lưu lượng lớn nhưng cột áp vừa phải, khoảng 28 – 32 m; bơm nhiều tầng cánh (như Showfou EVM) cho lưu lượng nhỏ hơn nhưng cột áp rất cao, tới hơn 200 m. Cần bơm nhiều nước, đẩy không cao thì chọn 1 tầng cánh; cần đẩy cao, tăng áp mạnh thì chọn nhiều tầng cánh.

Trong bài này em giải thích rõ cấu tạo, cách nhận biết qua mã model, bảng so sánh các model bơm trục đứng đang có tại MT Minh Anh và cách chọn đúng loại theo công trình của anh.

Bơm trục đứng là gì?

Bơm trục đứng (còn gọi là máy bơm trục đứng, bơm ly tâm trục đứng) là bơm ly tâm có trục động cơ đặt thẳng đứng, động cơ nằm phía trên, buồng bơm ở dưới. Phần lớn các dòng bơm trục đứng hiện nay có cửa hút và cửa xả cùng cỡ, nằm thẳng hàng ở chân bơm (kiểu inline), nên bơm được lắp thẳng vào đường ống, rất tiết kiệm diện tích phòng máy so với bơm trục ngang.

Dựa vào số cánh bơm trên trục, bơm trục đứng chia thành hai nhóm lớn:

• Bơm trục đứng 1 tầng cánh: chỉ có 1 cánh bơm, đường kính cánh tương đối lớn. Đại diện: Veratti VR.
• Bơm trục đứng nhiều tầng cánh (đa tầng cánh): nhiều cánh nhỏ xếp chồng nối tiếp trên cùng một trục. Đại diện: Showfou EVM.

Cấu tạo bơm trục đứng 1 tầng cánh và nhiều tầng cánh

Bơm 1 tầng cánh (Veratti VR)

Nước đi vào tâm cánh, được cánh quay văng ra ngoài buồng xoắn rồi đi thẳng ra cửa xả. Vì chỉ có một lần “tăng áp”, cột áp của bơm phụ thuộc chủ yếu vào đường kính cánh và tốc độ quay. Theo thông số trên web, dòng Veratti VR có:

• Thân bơm và mặt bích nối bằng gang sơn phủ chống ăn mòn (có tùy chọn thân đúc inox 304).
• Cánh bơm inox 304 hoặc gang; trục thép không gỉ SS304 / thép 45#.
• Phớt cơ khí SiC/Carbon, động cơ 2 cực 2900 vòng/phút, IP55 cấp F.
• Cổng hút/xả lớn: DN65, DN80, DN100 mặt bích.

Bơm nhiều tầng cánh (Showfou EVM)

Nước sau khi qua cánh thứ nhất được dẫn vào tâm cánh thứ hai, rồi thứ ba… Mỗi tầng cánh cộng thêm một phần cột áp, nên tổng cột áp gần bằng cột áp một tầng nhân với số tầng. Dòng Showfou EVM trên web là bơm ly tâm trục đứng đa tầng cánh, buồng bơm và cánh bằng inox 304, cửa hút và xả thẳng hàng ở chân bơm, cổng nhỏ (ví dụ EVM4-19 dùng mặt bích DN32, EVM16 dùng DN50).

Cách đọc mã model để biết số tầng cánh

Đây là cách nhanh nhất để phân biệt khi xem catalogue hay báo giá:

• Veratti VR80-160: VR là dòng bơm ly tâm trục đứng Veratti; 80 là đường kính cổng xả DN80; 160 là đường kính danh nghĩa cánh bơm 160 mm. Hậu tố A (ví dụ VR80-160A) là cánh đã gọt nhỏ, cho lưu lượng và cột áp thấp hơn một chút.
• Showfou EVM4-19: EVM là bơm trục đứng đa tầng cánh inox; 4 là lưu lượng định mức khoảng 4 m³/h; 19 là số tầng cánh.

Như vậy, nhìn mã EVM thấy con số sau dấu gạch là biết ngay bơm có bao nhiêu tầng cánh: EVM4-8 có 8 tầng, EVM4-19 có 19 tầng. Cùng một khung bơm EVM4, càng nhiều tầng thì cột áp càng cao và động cơ càng lớn.

Vì sao bơm 1 tầng cánh không đẩy cao được như bơm nhiều tầng?

Cột áp một cánh bơm ly tâm tỷ lệ với bình phương vận tốc vành cánh. Có thể ước lượng nhanh với cánh 160 mm quay 2900 vòng/phút như Veratti VR:

• Vận tốc vành cánh u = π × 0,16 m × 2900 / 60 ≈ 24,3 m/s.
• Cột áp lý thuyết gần đúng H ≈ u² / (2g) = 24,3² / (2 × 9,81) ≈ 30 m.

Con số này khớp với thông số thực tế của VR trên web: 28 – 32 m. Muốn tăng cột áp với bơm 1 tầng thì phải tăng đường kính cánh hoặc tốc độ, khiến bơm to và nặng lên nhiều. Bơm nhiều tầng giải quyết bằng cách cộng dồn: với EVM4-19, cột áp 183 m ở lưu lượng nhỏ nhất chia cho 19 tầng chỉ khoảng 9,6 m mỗi tầng – mỗi cánh nhỏ, nhẹ nhưng xếp nhiều tầng thì vẫn đẩy rất cao.

Bảng so sánh model bơm trục đứng 1 tầng và nhiều tầng cánh

Số liệu dưới đây lấy từ thông số sản phẩm trên web bomhoatien.online (50 Hz, 2900 vòng/phút):

Model	Loại	Công suất	Lưu lượng	Cột áp	Cổng
Veratti VR65-160	1 tầng cánh	4 kW	25 m³/h	32 m	DN65
Veratti VR80-160	1 tầng cánh	7,5 kW	50 m³/h	32 m	DN80
Veratti VR100-160	1 tầng cánh	15 kW	100 m³/h	32 m	DN100
Showfou EVM4-10	10 tầng cánh	2,2 kW	1,5 – 7 m³/h	96 – 48 m	DN32
Showfou EVM4-19	19 tầng cánh	4 kW	1,5 – 7 m³/h	183 – 93 m	DN32
Showfou EVM16-12	12 tầng cánh	11 kW	8 – 22 m³/h	166 – 105 m	DN50

Nhìn bảng có thể thấy rõ: cùng khoảng 4 kW, Veratti VR65-160 bơm được 25 m³/h nhưng chỉ lên 32 m, còn Showfou EVM4-19 chỉ 1,5 – 7 m³/h nhưng đẩy được 93 – 183 m. Hai dòng này không thay thế cho nhau mà phục vụ hai nhu cầu khác nhau. Xem đầy đủ 21 model tại danh mục Bơm trục đứng Showfou – Veratti.

Ưu nhược điểm của từng loại bơm trục đứng

Bơm trục đứng 1 tầng cánh

• Ưu điểm: lưu lượng lớn (tới 100 m³/h với VR100-160), cổng DN lớn nên tổn thất đường ống thấp; ít chi tiết quay, bảo dưỡng đơn giản; chịu được nước có lẫn ít cặn tốt hơn bơm nhiều tầng có khe hở nhỏ.
• Nhược điểm: cột áp giới hạn khoảng 30 m; thân gang nặng hơn (VR80-160 khoảng 105 kg).

Bơm trục đứng nhiều tầng cánh

• Ưu điểm: cột áp rất cao trong thân bơm gọn; buồng và cánh inox 304 sạch, phù hợp nước sinh hoạt, nước RO; hiệu suất tốt ở vùng lưu lượng nhỏ – cột áp cao.
• Nhược điểm: lưu lượng hạn chế; khe hở giữa các tầng nhỏ nên cần nước sạch, nên lắp lọc Y phía hút; không chạy khô được vì dễ hỏng phớt và bạc.

Khi nào chọn bơm 1 tầng cánh, khi nào chọn nhiều tầng cánh?

Nhu cầu	Nên chọn
Tuần hoàn nước điều hòa, chiller, tháp giải nhiệt	1 tầng cánh (Veratti VR)
Trung chuyển nước giữa các bể, cấp nước khu công nghiệp lưu lượng lớn, cột áp dưới 30 m	1 tầng cánh (Veratti VR)
Tăng áp cấp nước nhà cao tầng, khách sạn, bệnh viện	Nhiều tầng cánh (Showfou EVM)
Hệ thống lọc RO, cấp nước nồi hơi, rửa áp lực cao	Nhiều tầng cánh (Showfou EVM)

Ví dụ chọn bơm nhanh

Ví dụ 1 – Tăng áp tòa nhà: bể ngầm cấp nước cho tòa nhà 10 tầng, chiều cao từ đáy bể tới vòi cao nhất khoảng 35 m, cần thêm áp lực đầu vòi khoảng 15 m và tổn thất đường ống ước 8 – 10 m. Tổng cột áp cần khoảng 60 m, lưu lượng 4 – 5 m³/h. Bơm 1 tầng VR chỉ đạt 32 m nên không đáp ứng; chọn bơm nhiều tầng như EVM4-10 (96 – 48 m) hoặc EVM4-12 nếu muốn dư áp.

Ví dụ 2 – Tuần hoàn chiller: hệ cần 45 – 50 m³/h, cột áp mạch kín khoảng 25 – 30 m. Bơm EVM lớn nhất trong bảng chỉ tối đa 22 m³/h; chọn bơm 1 tầng Veratti VR80-160 (50 m³/h – 32 m) hoặc VR80-160A (46,7 m³/h – 28 m) là vừa.

Nếu cần bơm lưu lượng lớn đặt nằm ngang để dễ tháo lắp cánh, anh có thể tham khảo thêm bài Bơm trục ngang là gì? và danh mục bơm trục ngang Veratti CS. Riêng dòng nhiều tầng, cách chọn chi tiết theo lưu lượng – cột áp em đã viết ở bài Bơm trục đứng Showfou EVM: cách chọn model.

Lưu ý khi lắp đặt máy bơm trục đứng

• Đặt bơm trên bệ phẳng, bắt bu lông chắc; đường ống cần có giá đỡ riêng, không để ống đè lên thân bơm.
• Lắp van khóa hai đầu, van một chiều phía xả và đồng hồ áp để theo dõi điểm làm việc.
• Với bơm nhiều tầng cánh, nên có lọc Y phía hút và rơ le bảo vệ cạn nước để tránh chạy khô.
• Mồi đầy nước, xả hết khí qua nút xả trên đầu bơm trước khi chạy; kiểm tra chiều quay đúng mũi tên trên động cơ.
• Động cơ 3 pha công suất lớn (từ 7,5 kW trở lên) nên dùng tủ điện có khởi động sao – tam giác hoặc biến tần.

Câu hỏi thường gặp

Bơm trục đứng nhiều tầng cánh có bơm được lưu lượng lớn không?

Có giới hạn. Các model Showfou EVM trên web có lưu lượng từ khoảng 1 m³/h đến 22 m³/h. Khi cần 40 – 100 m³/h với cột áp dưới 30 m thì nên dùng bơm 1 tầng cánh như Veratti VR, hoặc ghép nhiều bơm chạy song song.

Bơm trục đứng 1 tầng cánh có dùng tăng áp nhà cao tầng được không?

Chỉ dùng được khi tổng cột áp yêu cầu dưới khoảng 30 m, tức nhà thấp tầng. Nhà từ 7 – 8 tầng trở lên thường cần cột áp 50 m trở lên nên phải dùng bơm nhiều tầng cánh.

Làm sao biết bơm trục đứng có bao nhiêu tầng cánh?

Xem mã model. Với Showfou EVM, số sau dấu gạch là số tầng cánh (EVM4-19 có 19 tầng). Với Veratti VR, số sau dấu gạch là đường kính cánh (160 mm), đây là bơm 1 tầng cánh.

Bơm trục đứng có tốt hơn bơm trục ngang không?

Không có loại tốt hơn tuyệt đối. Bơm trục đứng tiết kiệm diện tích, lắp thẳng trên đường ống; bơm trục ngang dễ tháo lắp bảo dưỡng và có nhiều cỡ lưu lượng lớn. Chọn theo lưu lượng, cột áp và mặt bằng phòng máy.

Liên hệ tư vấn chọn bơm trục đứng

Nếu anh chưa chắc nên chọn bơm 1 tầng hay nhiều tầng cánh, chỉ cần gửi cho em lưu lượng cần dùng, chiều cao cần đẩy, chiều dài đường ống và nguồn điện (1 pha/3 pha). Kỹ thuật bên em sẽ tính cột áp và đề xuất model Veratti VR hoặc Showfou EVM phù hợp.

Công ty TNHH Thương Mại MT Minh Anh
Hotline/Zalo: 0983.533.332
Email: congtyminhanh0906@gmail.com